رود مارون

مارون رودخانه‌ای که از رشته کوه زاگرس در استان کهگیلویه و بویراحمد سرچشمه می‌گیرد و در استان خوزستان جریان می‌یابد. سرانجام با نام رود جراحی به تالاب شادگان و در فصل‌های پرآب به خلیج فارس می‌ریزد. نام اصلی و قدیمی رودخانه مارون، «تاب» است و در بیشتر منابع جغرافیایی نام آن ذکر شده‌است. رودخانه تاب، سرحد جغرافیایی استان‌های فارس و خوزستان بوده، ولی امروز از میانه خاک کهگیلویه و بویراحمد، روستای آبریز و زیرنا، در منطقه دشمن زیاری سرچشمه می‌گیرد و پس از عبور از روستاهای سه گدار ، چم مورد ، گاودانه ، قلعه گل ، برآفتاب ، قلعه دختر و کلات دشمن زیاری، وارد ایدنک شده و سپس از شهرستان‌های بهبهان و آغاجاری در استان خوزستان نیز گذر می‌کند. رودخانه تاب در حدود سده ۱۳ هجری به استناد نوشته فارسنامه ناصری، به رودخانه مارون تغییر نام یافت. رود مارون از کوه‌های نیر و چشمه‌سارهای دامنه کوه‌های سادات از رشته کوه زاگرس سرچشمه گرفته و پس از طی مسافت ۱۲۰ کیلومتر به دریاچه سد مارون می‌رسد و از طریق تنگ‌تکاب وارد دشت بهبهان می‌شود و توسط سد انحرافی شهدا و شبکه آبیاری بهبهان، دشت بهبهان و سپس از طریق سد انحرافی جایزان، دشت جایزان را مشروب نموده و در محلی به نام قلعه شیخ، پس از دریافت رود اعلا در رامهرمز، نام جراحی به خود گرفته و به تالاب شادگان (دورق) می‌ریزد. این رود در مواقع پرآبی از طریق خورموسی وارد خلیج فارس می‌شود.