رود جراحی

جّراحی یکی از رودهای مهم دائمی در حوضۀ آبریز خلیج فارس و دریای عمان است. این رود به طول حدود ۴۳۸ کیلومتر از کوه‌های راه باریک، سفید و گِل‌گیلَک، از ارتفاع ۲۲۰۰ متری در ۵۳ کیلومتری شمال یاسوج سرچشمه می گیرد و مسیر رود نخست شمال غربی سپس جنوب غربی بعد شمال غربی و در انتهای مسیر جنوب غربی است و در شهرستان‌های کهگیلویه، بهبهان، رامهرمز، رامشیر، بندر ماهشهر، شادگان و خرمشهر جریان می یابد. رود جراحی که قسمت اعظم آن در استان خوزستان جریان دارد از تلاقی دو رود عمده به نام‌های مارون و اعلا (االله یا رامهرمز) تشکیل می‌شود. رود مارون و رود اعلا، به ترتیب پس از طی ۳۱۰ و ۱۴۵ کیلومتر از سرچشمه‌شان، پس از تلاقی در مکانی به نام چَم هاشم (در بیست کیلومتری جنوب رامهرمز)، جراحی خوانده می‌شود. رود جّراحی پس از چم هاشم، در دشت‌های جنوبی رامهرمز جریان می‌یابد و وارد دشت رامشیر می‌گردد. این رود در مناطق پایین‌تر دشت‌ها، به سبب کاهش شیب، در بستر عریض و پرپیچ و خم جریان می‌یابد. رود به سمت غرب جاری می‌شود و پس از آبیاری اراضی شمالی ماهشهر وارد دشت شادگان می‌گردد. در اینجا رود بستر مشخصی ندارد و سیلاب‌های آن در مسیل‌های متعددی جریان می‌یابد. یکی از شاخاب‌های منشعب از آن به نام فلاحیه پس از پیوستن به کارون خلیج فارس میریزد. ادامه جریان اصلی در جهت جنوب و در مسیر جاده ماهشهر ـ آبادان، راه‌آهن اهواز-بندر امام خمینی را قطع می‌کند و وارد دهستان بوزی، در بخش مرکزی شهرستان شادگان شده و در مغرب ماهشهر وارد خورموسی و خلیج فارس می‌شود.